Akademik İngilizce’nin Küresel Bilimdeki Görünmeyen Gücü
Bilim teorik olarak herkesindir.
Ama pratikte bilimsel bilginin küresel dolaşıma girmesi tek bir dilin kapısından geçer: İngilizce.
Bugün bir araştırmacının yayın yapabilmesi, atıf alabilmesi, fon bulabilmesi ve uluslararası bilimsel tartışmalara katılabilmesi; keşfinin değerinden çok akademik İngilizceyi ne kadar iyi kullandığına bağlıdır.
Bu bir dil tercihi değil, küresel bir güç mekanizmasıdır.
——————————————————————————————————————————
🛑 Rakamlar Dil Eşitsizliğini Açıkça Gösteriyor
Küresel bilimsel yayıncılık sisteminde İngilizce artık sadece bir araç değil, bir geçiş kapısıdır.
Uluslararası veri tabanlarına (Scopus, Web of Science, PubMed) göre:
- -> Doğa bilimleri dergilerinin %90’dan fazlası İngilizce yayın yapıyor
- -> Sosyal bilimlerde bu oran %75’in üzerinde
- -> Tıp ve yaşam bilimleri alanındaki yüksek etki faktörlü dergilerin %80’den fazlası İngilizce zorunlu tutuyor
- -> Q1 kategorisindeki (en prestijli) dergilerin neredeyse tamamı yalnızca İngilizce kabul ediyor
Bu da şu anlama geliyor:
Dünyadaki bilimsel bilginin büyük kısmı, küresel bilime girebilmek için İngilizceye çevrilmek zorunda.
——————————————————————————————————————————
🛑 Dil, Bilgiyi Süzgeçten Geçiriyor
Bir akademik makale değerlendirildiğinde üç şey ölçülür:
-> Bilimsel doğruluk
-> Yenilik
-> Dil kalitesi
Ve sistem şu şekilde işler:
Zayıf İngilizce ile yazılmış çok iyi bir araştırma,
kusursuz İngilizceyle yazılmış ortalama bir çalışmadan daha kolay reddedilir.
Editörler metni “tahmin etmek” zorunda kalmak istemez.
Hakemler dil düzeltmez.
Fon veren kurumlar akıcılığı güvenilirlik olarak algılar.
Böylece dil, bilimsel kaliteye eşitlenir.
——————————————————————————————————————————
🛑 Bu Sistem Kimi Dezavantajlı Hale Getiriyor?
Bu yapı en çok şu bölgeleri etkiliyor:
-> Latin Amerika
-> Afrika
-> Orta Doğu
-> Doğu Avrupa
-> Güneydoğu Asya
Bu bölgelerdeki araştırmacılar, bilimsel olarak güçlü olmalarına rağmen:
-> Daha fazla ret alıyor
-> Daha az atıf görüyor
-> Daha geç yükseliyor
-> Daha az fon buluyor
Çünkü onlar yalnızca bilimle değil, dil bariyeriyle de yarışıyor.
——————————————————————————————————————————
🛑 Küresel Bilginin Tıkanma Noktası
Dünyadaki araştırmacıların %80’den fazlası anadili İngilizce olmayan kişilerden oluşuyor.
Ama bilimsel prestijin neredeyse tamamı İngilizce üzerinden dağıtılıyor.
Bu şu anlama geliyor:
Birçok ülkede sağlık, tarım, iklim, toplum ve teknolojiyle ilgili son derece değerli araştırmalar var…
Ama doğru dilde yayınlanmadığı için dünya onları hiç görmüyor.
Bilgi var.
Ama dolaşmıyor.
——————————————————————————————————————————
🛑 Akademik İngilizce “Normal İngilizce” Değildir
Akademik İngilizce:
- Kendine özgü cümle yapıları
- Argümantasyon kuralları
- Terminoloji sistemleri
- Hukuki ve etik çerçeveleri
- Disipline göre değişen yazım mantıkları olan özel bir dildir
Bu nedenle:
Makine çevirisi veya genel yapay zeka araçları,
bilimsel metnin niyetini değil, yalnızca kelimelerini çevirir.
Ve bilimde bu, ciddi risk demektir.
——————————————————————————————————————————
🛑 Küresel Bilginin Tıkanma Noktası
Dünyadaki araştırmacıların %80’den fazlası anadili İngilizce olmayan kişilerden oluşuyor.
Ama bilimsel prestijin neredeyse tamamı İngilizce üzerinden dağıtılıyor.
Bu şu anlama geliyor:
Birçok ülkede sağlık, tarım, iklim, toplum ve teknolojiyle ilgili son derece değerli araştırmalar var…
Ama doğru dilde yayınlanmadığı için dünya onları hiç görmüyor.
Bilgi var.
Ama dolaşmıyor.
——————————————————————————————————————————
🛑 Yapay Zeka Neden Yetmiyor?
Akademik yayıncılık;
hız değil uyum,
akıcılık değil doğruluk,
çeviri değil sorumluluk gerektirir.
Bir yöntem açıklamasındaki hata,
bir dozajdaki belirsizlik,
bir etik ifadede yapılan yanlış,
tüm makaleyi geçersiz kılabilir.
Bu yüzden profesyonel akademik çeviri, AI çağında bile vazgeçilmezdir.
——————————————————————————————————————————
🛑 Üniversiteler ve Araştırma Kurumları Ne Yapmalı?
Dil artık destekleyici bir unsur değil, stratejik bir altyapıdır.
Küresel rekabet için:
- Alan uzmanı çevirmenlerle çalışılmalı
- Akademik editörlük uygulanmalı
- Kalite kontrol süreçleri kurulmalı
- Terminoloji yönetimi yapılmalı
- Yasal ve etik uyum gözetilmeli
Çünkü küresel bilim görünürlüğü, doğrudan dil kalitesine bağlıdır.
——————————————————————————————————————————
🎯 Sonuç:
Bilim evrensel olabilir.
Ama bilimin kime ulaştığı,
kimin fon aldığı,
kimin referans gösterildiği
dil tarafından belirlenir.
Bugün akademik İngilizce, küresel bilimin görünmeyen altyapısıdır.
Ve onu kim yönetirse,
bilimin yönünü de o belirler.
🔗 Daha Fazla Derin Analiz İçin
📌 Bu tür küresel dil, teknoloji ve regülasyon odaklı analizleri LinkedIn hesabımda da paylaşıyorum.
Farklı ve daha derin perspektifler için ziyaret edebilirsiniz: 👉https://www.linkedin.com/in/hfilik/
